Chuyên gia kinh tế không dám đưa ra dự báo cho năm 2022



Nhà kinh tế học nổi tiếng người Anh - Jim O'Neill không cam kết đưa ra dự báo cho năm 2022, báo cáo của Project Syndicate cho biết. Theo ông, thực tế là có quá nhiều vấn đề bất minh kinh tế trên thế giới. Và những câu hỏi do chuyên gia đưa ra khiến bạn phải suy nghĩ nghiêm túc.


NHÀ KINH TẾ HỌC NGƯỜI ANH JIM Ó NEILL: TÔI SẼ KHÔNG ĐƯA RA DỰ BÁO CHO NĂM 2022"

( PROJECT SYNDICATE- Mỹ)

Năm dương lịch sắp kết thúc và trò chơi truyền thống được bắt đầu: Bạn hãy thử tưởng tượng xem  điều gì sẽ xảy ra trong 12 tháng tới? Nhưng với năm 2022 (và sau này nữa), tôi không chắc liệu tưởng tượng được hay không đây? Tôi cũng không thể nhớ được trước đây có nhiều câu hỏi lớn treo lơ lửng trên một lượng lớn các vấn đề kinh tế then chốt như bây giờ không.

Sự không chắc chắn này đặc biệt hấp dẫn đối với thị trường tài chính. Nếu bất kỳ xu hướng nào đáng theo dõi với đối tượng của vòng xoay chuyển sang tiêu cực, khi hậu quả đối với thị trường tăng vọt ngày hôm nay, thì có thể rất thảm khốc.

Một trong những vấn đề cấp bách và nhức nhối, ngoài Covid-19, là lạm phát. Liệu việc tăng giá trong năm nay có diễn ra chỉ trong một thời gian ngắn, hay là một cái gì đó nham hiểm hơn? Tôi có một câu trả lời vô vị như sau: "Tôi không biết!". Cách đây đúng một năm, tôi đã cho rằng lạm phát có thể trở thành một vấn đề nghiêm trọng hơn nhiều so với tăng trưởng GDP yếu, nhưng hôm nay, hướng tới năm 2022, tôi đã thiếu tự tin hơn nữa.

Tất nhiên, có thể một phần đáng kể của áp lực lạm phát hiện nay liên quan đến tốc độ phục hồi kinh tế cao ở nhiều nước cũng tất nhiên, kể cả sự gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng và vẫn đang diễn ra cho đến tận bây giờ. Nhưng tự thân sự thiếu hụt nguồn cung có thể là một triệu chứng của các vấn đề lớn hơn. Ví dụ, sự kích thích quá mức của nền kinh tế, chính sách tiền tệ không hiệu quả, tăng trưởng năng suất yếu.

Đối với thị trường tài chính, hậu quả có thể rất khác nhau tùy thuộc vào yếu tố nào trong số này đang hoạt động và hoạt động ở mức độ nào.

Nhiều câu hỏi lớn khác về năm 2022 cũng liên quan với lạm phát. Mục đích của chính sách tiền tệ trong nền kinh tế hôm nay là gì? Liệu chúng ta có nên tiếp tục lo lắng về mức nợ quốc gia, hay chúng ta đã phát hiện ra (một sự trùng hợp ngẫu nhiên) rằng chúng ta không bao giờ nên lo lắng về điều này? Nói chung, tôi nghĩ cởi mở thôi, nhưng trong cuộc tranh luận cụ thể này, tôi có những nghi ngờ đáng kể.

Liên quan đến chính sách tài khóa và ý tưởng rằng nợ quốc gia đang trở thành một vấn đề ở một mức độ chính xác nào đó, các sự kiện của giai đoạn 2020-2021 đã cho chúng ta thấy rằng phần lớn suy nghĩ truyền thống đã sai lầm. Quan trọng hơn nhiều là một câu hỏi khác: tại sao lại cần khoản nợ này? Nợ được vay để ngăn chặn sự sụp đổ của hoạt động kinh tế rất khác với khoản nợ được vay chỉ đơn giản là để tài trợ cho một chương trình quá tham vọng của chính phủ.

Về chính sách tiền tệ, ngay cả trước khi xảy ra đại dịch đã trở nên rõ ràng là sự hào phóng vô tận của ngân hàng trung ương sau năm 2008 đã tồn tại lâu hơn tính hữu ích của nó. Từ lâu chúng ta đã quay trở về với cách ứng xử -mà ở đó lãi suất được điều chỉnh theo lạm phát- có một số điểm tương đồng với tốc độ tăng trưởng GDP tiềm năng.

Mặc dù có thể biện minh cho việc tạm dừng một thời gian ngắn trong quá trình bình thường hóa để đối phó với một cú sốc lớn như Covid-19, nhưng việc thúc đẩy chính sách tiền tệ siêu mềm vẫn tiếp tục bộc lộ ra những thiếu sót. Những người biện hộ cho Milton Friedman khẳng định, chính những chính sách này có thể là nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng lạm phát mới. Sau nhiều năm nỗ lực không thành công để tăng tỷ lệ lạm phát (gần bằng hoặc thậm chí cao hơn mục tiêu đã nêu), các ngân hàng trung ương bây giờ rất thuận tiện để coi lạm phát là thứ tạm thời.

Trên thực tế, các ngân hàng trung ương không biết hơn bạn và tôi lạm phát sẽ kéo dài bao lâu. Nhưng ngay cả khi nó chỉ là tạm thời, việc biện minh cho chính sách tiền tệ hào phóng có vẻ ngày càng gây tranh cãi. Vấn đề là ở chỗ bằng cách tạo ra một môi trường tài chính mềm mại, các ngân hàng trung ương đang làm dấy lên nghi ngờ rằng thành quả của chủ nghĩa tư bản hiện đại chủ yếu dành cho một số ít người có đặc quyền, những ai có tài sản.

Thấp thoáng trên tất cả những câu hỏi này là câu hỏi trung tâm về tốc độ tăng trưởng của năng suất lao động đã diễn ra trong nhiều năm ở hầu hết các nước đang phát triển. Liệu sự đổi mới và thay đổi hành vi được kích hoạt bởi đại dịch có báo trước một sự trở lại đáng hoan nghênh để đạt được năng suất cao không? Với một chân, tôi đang đứng cùng với những người lạc quan, và đó là một phần lý do tại sao tôi không thấy cần thiết phải có quá nhiều kích thích về tiền tệ. Nhưng nhớ tới những thất vọng dai dẳng suốt một thập kỷ qua, tôi không thể tự tin đứng đó bằng cả hai chân. Như mọi lần, các nhà chức trách tuyên bố về ý định tích cực nâng cao năng suất. Hy vọng lần này họ nói nghiêm túc hơn trước.

Ngoài tất cả các vấn đề nêu trên những ẩn số vốn khá phức tạp, còn có một danh sách dài thòng những vấn đề không nhỏ khác cũng cần được xem xét tới. Cần phải có tầm nhìn xa hơn  nền kinh tế ngày càng trở nên quan trọng của Trung Quốc có thể hội nhập tốt hơn vào nền kinh tế toàn cầu hay không. Và cũng cần dự tính xem đại dịch sẽ mang lại những khúc ngoặt gì  mới nữa đây. Omicron liệu có thể nhanh chóng trở thành dòng tác nhân thế hệ mới, hay nó sẽ được thay thế bởi một thứ khác?

Lại cũng còn phải tính tới những mối đe dọa nghiêm trọng khác,như sự kháng thuốc phát sinh âm thầm hoặc những rủi ro của biến khí hậu nữa!

Ngày nay, dường như các cử tri (đặc biệt là những người trong lớp người có thu nhập hạn chế hoặc cố định) sẽ không chịu đựng được những đợt tăng giá năng lượng thường xuyên, ngay cả khi chúng hóa ra là một đặc điểm tất yếu của việc chuyển hướng sang việc thay thế bằng năng lượng sạch hơn. Như tôi đã viết gần đây, các nhà chức trách sẽ phải suy nghĩ năng động hơn để tìm ra cách giải quyết vấn đề này.

Cuối cùng, vẫn còn thiếu sự rõ ràng về quản trị toàn cầu. Ngược lại với giai đoạn 2008-2010, khi G-20 đã chứng tỏ được hiệu quả của nó, thì trong giai đoạn 2020-2021 hầu như không có tiến triển đáng kể nào trong việc hợp tác kinh tế toàn cầu. Hãy hy vọng năm 2022 sẽ mang đến những cải tiến lớn trên mặt trận này.

TÔ HOÀNG (chuyển ngữ) 

Tags: Góc nhìn

Tin liên quan